Avro-2016 turnirə qitənin ən parlaq və perspektivli komandalarından biri kimi daxil olan Belçika millisi üçün əsl sınaq oldu. Lakin İtaliya ilə açılış matçı acı 0:2 hesablı məğlubiyyətlə başa çatıb. Matçdan sonra “qırmızı şeytanlar”ın qapıçısı Tibo Kurtua komandasının taktiki intizamı itirdiyini və köhnə səhvlərini təkrarladığını açıq şəkildə bildirdi. İndi Belçikanın yeganə variantı qrup mərhələsinin qalan iki oyununda qalib gəlmək idi. Bu yazıda məğlubiyyətin səbəblərini, Kurtuanın sözlərinin mənasını, komandanın turnirdəki perspektivlərini ətraflı araşdıracağıq.
Belçikanın İtaliyaya uduzmasının səbəbləri: Taktiki təhlil və əldən verilmiş fürsətlər
Avro-2016-nın startı Belçika millisi üçün çox gözlənilən idi. Komandanın “qızıl nəsli” – Eden Hazard, Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku və digər ulduzların yüksək statusunu təsdiqləyəcəyi gözlənilirdi. Ancaq reallıq daha mürəkkəb olduğunu sübut etdi.
Məğlubiyyətin ilk əsas səbəbi taktiki uğursuzluq idi. Antonio Kontenin rəhbərlik etdiyi İtaliya mükəmməl təşkil olunmuş matç keçirərək, belçikalıların hücum potensialını tamamilə zərərsizləşdirdi. Azzurrilərin ənənəvi güclü tərəfləri – nizam-intizam, müdafiə işi və əks-hücumlardan ustalıqla istifadə – tam şəkildə həyata keçirildi. İtalyanlar meydanın mərkəzində məharətlə pressinq edərək ötürmə zolaqlarını kəsiblər.
Belçikalılar isə əksinə, dağılmış görünürdülər. Onların hücumları çox proqnozlaşdırıla bilən idi və əsas oyunçular təzyiqin öhdəsindən gələ bilmədilər. Məsələn, Lukaku bir neçə dəfə perspektivli mövqelərdə topu qəbul etsə də, ondan yararlana bilmədi. Dünyanın ən yaxşı pleymeykerlərindən biri olan De Bruyne daim təzyiq altında qaldı və potensialını tam reallaşdıra bilmədi.
İkinci amil müdafiə xətaları idi. Kurtua haqlı olaraq qeyd etdi ki, futbolçular italyanların müdafiə arxasında qaçışlarına nəzarət edə bilməyiblər. Məhz bu epizodlar qollara səbəb oldu. Leonardo Bonuççinin parlaq ötürməsi Emmanuele Giakkerinini yaradıb və o, hesabı açıb. İkinci qol da analoji nəticə oldu: italyanların əks-hücumları belçikalıları hazır vəziyyətdə saxladı.
Taktika və səhvlərdən başqa, psixoloji aspekti də vurğulamağa dəyər. Belçika matça favorit kimi daxil olub və ola bilsin ki, rəqibini aşağı qiymətləndirib. İtaliya isə turnir öncəsi skeptisizmə baxmayaraq, xarakter və təcrübə nümayiş etdirdi. Bu mentalitet fərqi həlledici oldu.
Ona görə də Belçikanın İtaliyaya məğlubiyyətini sırf şansa bağlamaq olmaz. Bu, sistemli problemlərin nəticəsi idi: komanda işinin olmaması, taktiki bacarıqsızlıq və zəif müdafiə konsentrasiyası.
Tibo Kurtua və onun milli komandadakı rolu: liderlik, tənqid və məsuliyyət
Tibo Kurtuanın məğlubiyyətdən sonra verdiyi açıqlama turnirin əsas xəbərlərindən birinə çevrildi. Qapıçı heç bir bəhanə gətirmədi və açıq-aydın dedi: Komanda əvvəlki matçların səhvlərini təkrarlayaraq, taktiki cəhətdən məğlub oldu. Bu mövqe onun liderlik keyfiyyətləri və komanda daxilindəki vəziyyəti başa düşməsi haqqında çox şey deyir.
Kurtuanın Belçika millisindəki rolunu qiymətləndirmək olmaz. Həmin vaxt o, artıq “Çelsi”nin ilk qapıçısı idi və dünyanın ən yaxşı qapıçılarından biri hesab olunurdu. Onun komanda daxilində nüfuzu çox böyük idi. Halbuki, qapıçı təkcə müdafiənin son xətti deyil, həm də müdafiənin bir növ “dirijoru”dur. O, meydanı hamıdan yaxşı görür və müdafiə xəttini istiqamətləndirə bilir.
Kurtuanın müdafiəçilərin italyanların qaçışlarına əhəmiyyət vermədiyini söyləməsi təsadüfi deyildi. Bu, qapıçı ilə müdafiəçilər arasında qarşılıqlı əlaqənin yenidən nəzərdən keçirilməsinə ehtiyac olduğuna işarə idi. Üstəlik, onun sözləri bütün komandaya çağırış kimi qiymətləndirilə bilər: eyni səhvləri buraxmağı dayandırmağın vaxtıdır.
Kurtua performansı tənqid etsə də, günahı təkcə müdafiəyə atmadı. O, bütövlükdə taktikadan-bütün xətlərə təsir edən təşkilati intizamın olmamasından danışdı. Bu, əsl liderləri fərqləndirən yanaşmadır: onlar ayrı-ayrı oyunçuları günahlandırmırlar, əksinə, problemi strateji səviyyəyə qaldırırlar.
Psixoloji cəhəti də qeyd etmək vacibdir. İsveç və İrlandiya arasında 1:1 hesablı heç-heçədən sonra qrupda vəziyyət gərgin olaraq qalırdı. Belçika ən azı bir matçda qalib gəlsəydi, onların pley-offa yüksəlmək şansları kəskin şəkildə artardı. Amma ilk dövrədəki məğlubiyyət komandanı çətin vəziyyətə salıb. Bu vəziyyətdə Kurtuanın bəyanatı effektiv şəkildə aydın şəkildə göstərdi ki, növbəti səhvlər yolverilməzdir, əks halda komanda uğursuzluqla üzləşir.
Beləliklə, Kurtuanın rolu yalnız seyvlər etməkdən kənara çıxdı. O, ağlın səsinə, komandanın zəif tərəflərini bilavasitə müəyyən etməyi və irəliyə doğru yol göstərməyi bacaran liderə çevrildi.
Belçikanın perspektivləri: Niyə iki qələbə vacib idi
İtaliyaya məğlubiyyətdən sonra Belçikanın E qrupunda vəziyyəti son dərəcə çətinləşdi. Onlar İrlandiya və İsveçlə qarşılaşdılar – aşağı olmalarına baxmayaraq, əhəmiyyətli bir problem yarada bilən rəqiblər.
İsveç və İrlandiya arasında heç-heçənin turnir cədvəlini hədsiz dərəcədə sıxışdırması vəziyyəti daha da gərginləşdirdi. İtaliya inamla üç xal qazanmışdı, digər komandalar isə hələ də bərabər idi. Bu o deməkdi ki, istənilən sürüşmə Belçikaya pley-off mərhələsində yer tuta bilər.
Tibo Kurtua haqlı olaraq vurğuladı: yeganə çıxış yolu iki qələbə idi. Xüsusilə də İsveç və ya İrlandiya İtaliyanı təəccübləndirə bilsələr, komandanı qeyri-müəyyən tərk etmək olardı. Cəmi altı xal “Qırmızı şeytanlar”a qrupda ikinci yeri və turnirə vəsiqəni təmin edəcəkdi.
Bu məqsədə çatmaq üçün bir çox dəyişikliklərə ehtiyac var idi. İlk növbədə, müdafiə koordinasiyasının təkmilləşdirilməsi və konsentrasiyanın artırılması. İkincisi, hücum potensialından daha aktiv istifadə vacib idi. Belçikanın güclü oyunçu sırası var idi: Hazard cinahları parçalaya, De Bruyne dərindən şanslar yarada, Lukaku isə cərimə meydançasında fərqi yarada bilərdi. Lakin İtaliyaya qarşı bu arsenal istifadəsiz qaldı.
Belçikanın perspektivi təkcə taktikadan deyil, həm də psixologiyadan asılı idi. Məğlubiyyətdən sonra komanda dağılıb və ya əksinə, toparlana bilərdi. Məhz bu kontekstdə Kurtuanın sözləri xüsusilə güclü idi: bu sözlər bütün komandanı motivasiya etməli idi.
Tarix təsdiqləndi: Belçika öz dərsini aldı. İrlandiya ilə növbəti oyunda 3:0 hesabı ilə qalib gələn komanda daha sonra İsveçi 1:0 hesabı ilə məğlub edərək, pley-off mərhələsinə vəsiqəni təmin edib. Beləliklə, Kurtuanın sözləri peyğəmbərlik oldu – cəmi iki qələbə qırmızı şeytanları oyuna qaytardı.
Bu vəziyyət bütün “qızıl nəsil” üçün mühüm dərs oldu: futbolda asan matçlar olmur, hətta ulduzlu heyət belə nizam-intizam və konsentrasiya tələb edir.